3 Mart 2009 Salı

Özlemin bencilliği

Özlem duymaya ket vurma uğraşılarına bir gerekçe buldum sanırım. Bencil olmamak için özlem duymamaya çalışmak kulağa nasıl geliyor. Özleyenin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme amacıyla bu eylemi yaptığı, bu hissiyata girdiği durumlara bencillik ismini koyunca çok mu acımasız ya da fazla gerçekçi oluyoruz. Özleneni istemek özlenene mi özleyene mi fayda sağlar. Getirisi kimedir. Özleme halinin dile getirilmediği durumları, hissettirilmediği durumları kenara koyuyorum. Kızılcık şerbeti iyidir. Ama özleme halini beyan etmek, yayınlamak mı, yo dostum yo, kendin için çalışıyorsun. Ben burada bir kamu yararı göremiyorum. Nalıncı keseri dersem kızma bana. Bak yine sinirlenip acayip şeyler yazmaya başlayacağım, karizmatik, duygusal, hisli harika yazım berbat olacak, susayım ben bu noktada, Tuba Kimeritçi sansınlar.

Buza tutunabilmek

Buz soğuk olabilir, ıslak da olabilir. Islak olmayabilir de. Kuru buz diye birşey var sonuçta. Sıcak buz var mı. Tutana bakar o. Hislerin ne halde olduğuna, ne kadar uyarıldığına, ne kadar soğuğa maruz kaldığına göre değişebilmekle birlikte bazı uç durumlarda elde tutulan buzun üşütmek yerine ısıttığı da vakidir. O algı karmaşasını yaratan sinir uçlarıdır. Ruh uçları diye birşey var mı peki. Avuç içinde nelerin uçları var bir bakalım. Damar uçları var, kas uçları var, sinir uçları var. Tırnaklar var avuç değil de el diyecek olursak. Bu müstakbellerden en liyakat sahibi olanı sinir sanırım, ruhu temsilde. Demek ki sinir ruhun da ucu oluyor. Hal bu iken biz el ile buzun ilişkisine dönelim. Deva niyetine alınsa ele buz, herhalde beklenen faydayı sağlar. Ama vuslat var mıdır bu ilişkide, hayır. Mahkumiyet vardır esasen. Acı son, erimesidir buzun. Damlar, eli ıslatır. Damladıkça da farkeder ki el, buz yumuşaklaşır, keskinliğini kaybeder. Hem serttir özünde, hem de yumuşak. El silse de ıslaklığı önleyemez. Buz ağladıkça ağlar, süreklidir bu. Yaştır el artık. Zaten buz da yaştandır. Kaçarı var mıdır bu ilişkinin, süreç geri döndürülebilir mi diye düşünür el. İstemez hiç parmakları arasından kayıp gitsin buz. Normal, gündelik hayatta yoktur çözüm. El özünü reddedip buzla beraber buzun buz kalacağı sıcaklığa inse belki buzu kurtarır ama o da elin varlığına tehdittir. Bu hem bir karar hem de bir süreçtir. Kim vazgeçecektir, el mi buz mu. El zaten buzu çekip aldığına göre roller baştan belirlenmiştir herhalde.
Sadece elin yandığında buzu hatırlarsan olmaz işte.

2 Mart 2009 Pazartesi

Gündem sözleri

Uzun süredir ilgilenmediğim bu sınıfa gündemde kaşıntı yaratan konular sayesinde yeniden uğruyorum. Derseniz ki ne sınıfı, eski blog derim, TDK derim, sözler derim. Uyuzluk mevzusu ise politikacılar tarafından kavramların içlerinin boşaltılması, içlerine kendi gayelerine uygun saçma anlamların doldurulması, laf enflasyonu yaşanması ile ilgili. Delirtiyorlar ezber bozduklarında, değişime direniyoruz diye tenkit ettiklerinde vb.
Sen kimsin de benim dilimi sündürüp bana çeviriyorsun, laf godoşu!

değişim
isim

1 . Bir zaman dilimi içindeki değişikliklerin bütünü:
"Bu müsamere günündeki selamlama süresince bedenimde bir değişim olmuştu."- A. Ağaoğlu.
2 . Para aracılığı olmaksızın, bir nesnenin dolaysız olarak bir başka nesne ile değiştirilmesi, değiş, değişme, değiş tokuş, takas, mübadele, trampa, trok.
3 . biyoloji Yeni döllerin atalarına tıpatıp benzememesini sağlayan özelliklerin tümü, varyasyon.
4 . denizcilik Rüzgârın yön değiştirmesi.
5 . matematik Bir niceliğin birbirinden ayrı değerler alması veya böyle iki değer arasındaki ayrım.

dönüşüm
isim

1 . Olduğundan başka bir biçime girme, başka bir durum alma, tahavvül, inkılap, transformasyon:
"Alfabe dönüşümü halkın okumayı kolay sökmesi içindi."- N. Cumalı.
2 . biyoloji Görevinin değişikliğe uğraması yüzünden bir organda ortaya çıkan değişme.
3 . ruh bilimi Bilinçaltına itilmiş bir duygu veya isteğin, karşıtı görünümünde veya başka bir biçimde bilince yükselmesi, transformasyon.

gelişim
isim

1 . Gelişme işi.
2 . Serpilip büyüme.
3 . İlerleme, inkişaf, tekâmül.
4 . tiyatro Aksiyon.

idame
isim, eskimiş (ida:me) Arapça id¥me

Sürdürme, devam ettirme.

idare
isim (ida:re) Arapça id¥re

1 . Yönetme, yönetim, çekip çevirme.
2 . Ülke işlerinin yürütülmesi, kamuya ilişkin hizmetlerin bütünü.
3 . Bir kurum veya kuruluşun yönetildiği yer veya makam:
"Meğer Gazi Paşa gelecekmiş. İdare her sınıfa Afet Hanım'ın Yurt Bilgisi kitabından üçer nüsha dağıttı."- H. Taner.
4 . Bir kurumun işlerini yürüten kurul:
"Gazete idaresi tarafından zarf kazara açılmış."- P. Safa.
5 . Tutum:
"Birdenbire, elindeki suyu günlerce idareye mecbur bir kazazede hâline geldim."- N. F. Kısakürek.
6 . İdare kandili veya lambası.
7 . Hoş görme, göz yumma.
8 . Yetinme:
"Bu son hatıralarla sonuna kadar idareye çalışıyorum."- S. F. Abasıyanık.


Not: Tanımlar her zamanki gibi www.tdk.gov.tr adresindeki Güncel Türkçe Sözlük'ten.

28 Şubat 2009 Cumartesi

Kısa kes, sayılarla işimiz var

Muharrem abinin ayağı iyileşmiş. Vicdan azabı duymadan traş oldum kendisine. Sakal traşı da oldum. Saçımı da yıkadı. Söylemiştim değil mi, kendisi otuz iki model bir abimizdir. Sanırım yaşı en çok olan arkadaşım kendisi. Şu anda yetmiş yedi yaşında. Hey maşallah diyorum her seferinde içimden, otururken belim ağrıdıkça, kendime hayıflana hayıflana.

Sonracığıma, kafa kağıdına göre otuz altı yaşında olan bir tabure ile tanıştım yine Muharrem abinin orada. Gerçi on bir senedir tanışıyoruz da simaen, resmi olarak bu güne nasipmiş. Muharrem abinin taburenin yaşını tahmini şu şekilde oldu: "Yirmi altı bu dükkandan, on da aşağıdakinden; etti mi otuz altı. Belki daha fazlası da var." Otuz altıda duralım dedik sağlamlaştırmak için ayakkabıcı arkadaşının taktığı takoz ve vidaları incelerken. Ha o ayakkabıcı arkadaşın tabureyi tamiri de herhalde bir on sene kadar önce olmuş.

Altmış dört sene içmiş avanak otunu, geçen sene ben askerde iken bırakmış doktor tavsiyesi ile. Bak tekrar yazıyorum ders olsun diye: Altmış dört sene içmiş ve geçen sene bırakmış, bırakabilmiş. Daha önemlisi mutlu, "İyiyim" diyor.

Yetmiş iki senedir bu mesleğin içinde. Hem işini yapmış, hem camiaya hizmet etmiş. Berberler odasının, derneğinin, konfederasyonunun çalışmalarında bulunmuş. Şimdi meşgale olsun diye yapıyor. Yarın da tabure, merdiven birşeyler bulup tüm dükkanı temizleyecekmiş, içine sinmemiş, toz alması lazımmış.

Bir saat bir müşteriyi bekledim muhabbetle. Bir saat Muharrem abiyi bekledim Nutuk okuyarak. Bir saat de ben kestirdim, yine muhabbetle.

Muhabbet ne miydi. Ohoo, bol: Altmış darbesinin yapıldığı gün Muharrem abinin sokakta olması -sokağa çıkma yasağı varken-, parolanın sağ eli kaldırmak oluşu, eskiden ve hala makam odalarının arkalarında özel odalar olması, o odaların ne işe yaradıkları, kimin o odalarda dostları ile düşüp kalktıkları, hangi sara hastalarının kimle iş tutarken üstünde bayıldıkları, hangi eşlerin bunu öğrenip eşlerini boşamadığı da işi sıkı tutar oldukları gibi hayatın küçük, ufak, minik detayları muhabbet konumuzdu. Yani özetle memleket havaları efendim.

Söz aldım Muharrem abi'den, traş zul gelirse söyleyecek. Dolayısı ile ben de gönül rahatlığı ile gitmeye devam edeceğim ona.

23 Şubat 2009 Pazartesi

Ne için yaşıyoruz

Aman aman, başlığa baktım da pek bir iddialı olmuş. Sakın yanlış anlaşılmasın, hayatın anlamını bulmuş falan değiliz. Aslında "Kim için" yaşıyoruz demek istemiştim. Kendimiz için yaşıyor muyuz gerçekten. Gerçekten kendimiz için mi yaşıyoruz. Kim için yaşıyoruz. Yaptıklarımızın ne kadarı, hareketlerimizin, seçimlerimizin kaçta kaçı kendi isteklerimizi gerçekleştirmek için acaba. Konformist olmak zorunda değiliz tamam, ama kendi konforumuz için mi yaşıyoruz, başkalarının konforu için mi. Hayatımızı hangi kurallara göre şekillendiriyoruz. Hangi hedeflere ulaşmak için uğraşıyoruz. Kimin hedeflerine yani. Cebimizdeki gazoz kapaklarını diyelim, kendimiz topladık, içlerindeki çamurları tırnaklarımızla çıkardık. Hatta bakkal amcanın dükkanının önünü serinletmek için sulaması sonrasındaki birikintide temizler gibi yaptık her tarafımızı çamur ederek. E sonra ne için değiş-tokuş ettik onları. Üleşemedik mi bile yoksa.
Aslında yazı bitti ama, örneklere geçelim, geniş dursun.
Evde battaniyeye sarınıp otururuz tasarruf için. Ama misafir geleceği gün talaşı iyice sıkı basarız. (Sobaya iki odun fazla atarız diye de okuyabilirsiniz)
Açlıktan ölsek bi domates doğramayız peynirin yanına. Misafire dört tencere yemek yaparız.
Zaten biz çiğ tavuk yer, dişimizi ve kafamızı da kırarız.
Niye para kazanırız, niye çalışırız. Niye kendimizi her gün üç katlık mesafe aşağı yürütüp sonra on kat yukarı taşırız asansörle. Niye on saat iki çarpı iki metre yerde çalışır ve sonra altı saatliğine yüzyirmi metrekarede uyuruz.
Cevap yok, yaparak ve yazarak zaman geçiriyoruz sadece.

18 Şubat 2009 Çarşamba

Sevişme işleri

Nereden zihnime çalındı bilmem ama yine takıldım. Sanki biryerlerde okumuştum diye düşünüyorum. "Sevdiğine değil de seni sevene meylet" diyordu. Yani böyle demiyorduysa da ana fikir bu idi, ben şimdi cümleye döktüm. Evet evet, herhalde okudum biryerlerde. Evlilik ile ilgili bir tembih idi sanki.
Onu düşünüyorum bir vakittir. Yok evliliği değil de, bu sevme, sevilme işlerini. Düşünüyorum ama karşı cinsle münasebet anlamındaki sevi olmak zorunda değil hani düşüncem. Cinsiyetsiz, insan insana olan ilişkilerde de sanki bu böyle olmalı mı ki. İnsan kendini sevdirmek için debelenmeli mi, illa sevdirmeli mi. Yoksa zaten seven insanlara mı değerini teslim etmeli. E hani her kaynak gibi insanlara ayıracağımız zamanlar, sevgiler, enerjiler de kısıtlı mı ki. Beni neden sevmiyor, sevsin işte diye yapacağımız uğraşılar sırasında orada aportta bekleyen arkadaşı ıskalar mıyız ki.
Daldaki kuş, eldeki kuş diye misal vereceğim, teşbih hata kabul etmez; yanlış olacak. Bir fayda, verim, idare süreci gibi görünüyor olabilir biliyorum, lakin öyle değil de hakkı teslim etmek diye kodlanmasını arzularım okuyanın dimağında.
Açamadım, uzatamadım berraklaştıramadım konuyu, biliyorum ama bu kadarla yetineceğim, siz ne dersiniz bilmem. Benim uykum geldi. Uyku gelmişken haksızlık etmek olmaz, yatmak lazım.

Not: Sevişme, sevi işinin işteş hali. Daha fazla arsızı değil.

11 Şubat 2009 Çarşamba

Kültürel Gelişim

"T yaşında Y1'e göç etmiş bulunan babası tarafından Y2 nüfus kayıtlı olup annesi tarafından Y3'de tanınmış Y4'lü XXX göçmen bir ailenin evladı olarak kültürel gelişimini sağlamıştır."

Efendim, daha sonra hem alıntı hem de mahremiyet sorunları çıkmaması için kararttığım şu üstteki cümleye takıldım ben. Tamam, önümüzdeki seçim döneminde aday olan bir kişinin demagoji kokan cümlesi bu ama derdim o değil. Derdim o değil çünkü, bunu herkes yapmakta. Topluca kötüye yakınsamamızı tartışabilecek kadar bile zehirlenmemiş yeri kalmadı artık beynimin.
Sıkıntım, şu "kültürel gelişim" kısmında. Kişinin kültür istiap haddi belli midir, kilosu ya da boyu ile orantılı mıdır. Ne kadar sürede dolar, dolması için bir son tarih var mıdır. O son tarihe ulaşıldığında dolamamış ise "artık geçmiş olsun, sür eşşek, Niğde'ye" midir. Yoksa bu arkadaşın kültür parseli kafatasında mı hazine arazisi kapatmıştır da zavallı beyine az yer kalmıştır.
Bu arkadaş, anasının babasının memleketini idrak edip, üstüne de prof olup kültürel gelişimini tamamlayabildi ise, -mesela- Cemil Meriç boku bokuna mı kör olmuştur ölümüne okumaktan.
Yazık.